19. Rzeczowe aktywa trwałe

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Kluczowe dla Grupy środki trwałe w poszczególnych segmentach to:

  • w obszarze Wydobycie:
    • obudowy zmechanizowane, szyby i upadowe wydobywcze oraz środki trwałe zlokalizowane w ścianach kopalni i w zakładzie przeróbki węgla;
    • koszty prac związanych z drążeniem wyrobisk chodnikowych produkcyjnych i zbrojeniem ścian.
  • w obszarze Wytwarzanie:
    • kotły wraz z urządzeniami pomocniczymi, turbiny z generatorami, transformatory i stacje ciepłownicze, a także urządzenia do rozładunku, magazynowania i transportu paliwa, pompownie i instalacje odsiarczania, wytwornice pary, rozdzielnie, składowiska odpadów, magazyny i budynki, rozdzielnie najwyższych napięć;
    • stacje ciepłownicze, urządzenia do rozładunku paliwa i transportu, a także pompownie i stacje uzdatniania wody.
  • w obszarze Odnawialnych źródeł energii:
    • elektrownie wiatrowe, farmy fotowoltaiczne, turbozespoły wodne, budynki elektrowni wodnych oraz jazy, zapory i urządzenia hydrotechniczne.
  • w obszarze Dystrybucja:
    • linie elektroenergetyczne położone na obszarze 57 tysięcy km kwadratowych, o łącznej długości około 247 tysiące km;
    • stacje elektroenergetyczne (około 62 tysięcy sztuk);
    • transformatory (około 59 tysięcy sztuk).

Rzeczowe aktywa trwałe wycenia się według kosztu pomniejszonego o skumulowane odpisy amortyzacyjne oraz odpisy z tytułu utraty wartości. Koszt obejmuje:

  • cenę nabycia lub koszt wytworzenia,
  • koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania,
  • przewidywany koszt demontażu, usunięcia rzeczowych aktywów trwałych oraz przywrócenia do stanu pierwotnego miejsca, w którym dany składnik aktywów się znajduje (politykę rachunkowości w zakresie tworzenia rezerw na te koszty przedstawiono w nocie 39 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego),
  • koszty finansowania zewnętrznego.

Na dzień nabycia składnika rzeczowych aktywów trwałych są identyfikowane i wyodrębniane wszystkie istotne elementy wchodzące w skład danego składnika aktywów, mające różny okres ekonomicznej użyteczności (komponenty). Komponentem składników rzeczowych aktywów trwałych są również koszty remontów kapitalnych, przeglądów okresowych oraz koszty wymiany głównych części składowych. Grupa ujmuje jako odrębne pozycje rzeczowych aktywów trwałych specjalistyczne części zamienne oraz sprzęt serwisujący, jeżeli ich okres użytkowania wynosi więcej niż 1 rok.

Podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych stanowi cena nabycia lub koszt wytworzenia środka trwałego pomniejszone o jego wartość rezydualną. Amortyzacja następuje na podstawie planu amortyzacji określającego przewidywany okres użytkowania środka trwałego. Rzeczowe aktywa trwałe (w tym komponenty) są amortyzowane liniowo przez ich przewidywany okres użytkowania, z wyjątkiem gruntów i środków trwałych w budowie, które nie podlegają amortyzacji. Specjalistyczne części zamienne oraz sprzęt serwisujący są amortyzowane przez okres użytkowania środka trwałego, którego dotyczą.

Koszty finansowania zewnętrznego

Koszty finansowania zewnętrznego są kapitalizowane jako część kosztu wytworzenia lub ceny nabycia dostosowywanych składników aktywów trwałych. Na koszty finansowania zewnętrznego składają się przede wszystkim odsetki od finansowania specyficznego i ogólnego wyliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej oraz różnice kursowe powstałe w związku z finansowaniem w walucie obcej w stopniu, w jakim uznawane są za korektę kosztów odsetek. Kapitalizacji podlega także efektywna część zabezpieczenia dla kontraktów spełniających warunki rachunkowości zabezpieczeń i zawieranych w związku z finansowaniem budowy aktywów trwałych.

Kwotę kosztów ogólnego finansowania zewnętrznego podlegającą aktywowaniu określa się poprzez zastosowanie stopy kapitalizacji do nakładów poniesionych na dostosowywane składniki aktywów. Stopa kapitalizacji stanowi średnią ważoną stopę wszystkich kosztów finansowania zewnętrznego dotyczących finansowania zewnętrznego stanowiących zobowiązania w danym okresie, ale innych niż finansowanie specyficzne.

Nieodpłatnie otrzymane środki trwałe i opłaty przyłączeniowe oraz dotacje do aktywów

Nieodpłatnie otrzymane środki trwałe oraz opłaty przyłączeniowe ujmowane są początkowo w cenie nabycia odpowiadającej szacowanej wartości godziwej lub wartości otrzymanych środków pieniężnych stanowiących dotacje do aktywów. Przychody z tytułu nieodpłatnie otrzymanych środków trwałych sfinansowanych z dotacji są wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako rozliczenia międzyokresowe przychodów i rozpoznawane jako pozostałe przychody operacyjne w sposób współmierny do odpowiadających im kosztów amortyzacji otrzymanych lub nabytych składników rzeczowych aktywów trwałych.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Utrata wartości

Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy czy zaistniały obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości danego składnika rzeczowych aktywów trwałych. Testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych są przeprowadzane zgodnie z polityką rachunkowości określoną w nocie 11 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Grupa rodzajowa Średni pozostały okres amortyzacji w latach
Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej 20 lat
Urządzenia techniczne i maszyny 12 lat
Wyrobiska górnicze 2 lata
Inne środki trwałe 4 lata

Metoda amortyzacji, okres użytkowania oraz wartość rezydualna rzeczowych aktywów trwałych podlegają weryfikacji, co najmniej na koniec każdego roku obrotowego, a ewentualne korekty odpisów amortyzacyjnych dokonywane są z efektem od początku okresu sprawozdawczego, w którym zakończono weryfikację. Przeprowadzona w 2021 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych wpłynęła w segmencie Dystrybucja na spadek kosztów amortyzacji o 28 mln PLN, a w segmencie Wytwarzanie na ich wzrost o 11 mln PLN. ­

Rok zakończony 31 grudnia 2021 roku

Grunty Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej Urządzenia techniczne i maszyny Wyrobiska górnicze Inne środki trwałe Środki trwałe w budowie Rzeczowe aktywa trwałe razem
WARTOŚĆ BRUTTO
Bilans otwarcia 143   29 748   25 206   258   976   1 888   58 219  

Zakup bezpośredni

2 2 487 2 489

Koszty finansowania zewnętrznego

14 14

Rozliczenie środków trwałych w budowie

2 1 702 994 38 (2 736)

Sprzedaż

(1) (38) (137) (6) (4) (186)

Likwidacja

(46) (140) (149) (17) (352)

Nieodpłatne otrzymanie

43 43

Koszty komponentów remontowych

94 94

Wytworzenie we własnym zakresie

169 48 217

Koszty demontażu farm wiatrowych oraz likwidacji zakładów górniczych

(159) (14) (173)

Pozostałe zmiany

(29) 39 (13) (18) (21)
Bilans zamknięcia 144   31 221   25 948   280   978   1 773   60 344  
SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE)
Bilans otwarcia –   (13 010)  (14 570)  (138)  (704)  (292)  (28 714) 

Amortyzacja za okres

(887) (850) (83) (59) (1 879)

Odpisy aktualizujące

(484) (674) (33) (1) 71 (1 121)

Sprzedaż

36 135 6 3 180

Likwidacja

41 136 149 17 343

Pozostałe zmiany

28 (17) 13 (3) 21
Bilans zamknięcia –   (14 276)  (15 840)  (105)  (728)  (221)  (31 170) 
WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU 143   16 738   10 636   120   272   1 596   29 505  
WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU 144   16 945   10 108   175   250   1 552   29 174  
w tym segmenty operacyjne:
Wydobycie 3   201   176   169   3   117   669  
Wytwarzanie 42   2 513   3 651   –   24   114   6 344  
Odnawialne źródła energii –   791   1 172   –   3   93   2 059  
Dystrybucja 81   12 851   4 939   –   196   1 065   19 132  
Inne segmenty oraz pozostała działalność 18   589   170   6   24   163   970

Grunty Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej Urządzenia techniczne i maszyny Wyrobiska górnicze Inne środki trwałe Środki trwałe w budowie Rzeczowe aktywa trwałe razem
WARTOŚĆ BRUTTO
Bilans otwarcia 141 25 481 20 297 265 958 7 777 54 919

Zakup bezpośredni

1 3 247 3 248

Koszty finansowania zewnętrznego

227 227

Rozliczenie środków trwałych w budowie

1 4 284 5 301 44 (9 630)

Sprzedaż

(14) (108) (8) (130)

Likwidacja

(76) (310) (147) (15) (548)

Koszty komponentów remontowych

216 216

Wytworzenie we własnym zakresie

139 193 332

Koszty demontażu farm wiatrowych oraz likwidacji zakładów górniczych

72 8 80

Przychody z rozruchu

(162) (162)

Pozostałe zmiany

1 1 18 (3) 20 37
Bilans zamknięcia 143 29 748 25 206 258 976 1 888 58 219
SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE)
Bilans otwarcia (10 757) (12 008) (116) (655) (283) (23 819)

Amortyzacja za okres

(857) (804) (93) (68) (1 822)

Odpisy aktualizujące

(1 481) (2 160) (76) (6) (10) (3 733)

Sprzedaż

13 105 8 126

Likwidacja

68 303 147 15 533

Pozostałe zmiany

4 (6) 2 1 1
Bilans zamknięcia (13 010) (14 570) (138) (704) (292) (28 714)
WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU 141 14 724 8 289 149 303 7 494  31 100
WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU 143 16 738 10 636 120 272 1 596 29 505

w tym segmenty operacyjne:

Wydobycie

3 311 188 115 4 187 808

Wytwarzanie

42 2 896 4 290 22 203 7 453

Odnawialne źródła energii

1 885 1 259 1 30 2 176

Dystrybucja

80 12 127 4 773 222 1 028 18 230

Inne segmenty oraz pozostała działalność

17 519 126 5 23 148 838
Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku (dane przekształcone)

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku Grupa dokonała zakupu rzeczowych aktywów trwałych (wliczając skapitalizowane koszty finansowania zewnętrznego) w kwocie 2 503 mln PLN. Największe zakupy dokonane zostały w związku z inwestycjami w następujących segmentach operacyjnych:

Segment operacyjny Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone)
Dystrybucja 1 988 1 845
Wytwarzanie 116 1 187
Wydobycie 95 191

 

Średnia stopa kapitalizacji kosztów finansowania zewnętrznego w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku wyniosła 2,8%, a w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 wyniosła 4,14%.

Główne zadania inwestycyjne realizowane przez Grupę w roku obrotowym 2021 opisane zostały w punkcie 1.5. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2021.

Odpisy aktualizujące rzeczowe aktywa trwałe miały wpływ na wynik następujących segmentów operacyjnych:

Rok zakończony 31 grudnia 2021 roku

Wytwarzanie Wydobycie Dystrybucja Pozostałe Razem
Zwiększenie odpisów aktualizujących (942) (181) (1) (1) (1 125)
Zmniejszenie odpisów aktualizujących 1 3 4
Łączny wpływ na wynik okresu (941)  (181)  2   (1)  (1 121) 

Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku (dane przekształcone)

Wytwarzanie Wydobycie Dystrybucja Pozostałe Razem
Zwiększenie odpisów aktualizujących (3 191) (545) (4) (3 740)
Zmniejszenie odpisów aktualizujących 4 3 7
Łączny wpływ na wynik okresu (3 187)  (545)  (1)  –   (3 733) 

Wyniki wyszukiwania