Uwarunkowania strategii

Na funkcjonowanie firm energetycznych wpływa szereg czynników, kształtujących ich otoczenie bliższe i dalsze. Ma to także wpływ na wybór odpowiedniej strategii.

Wskaźniki GRI

Oprócz podstawowych aspektów, takich jak czynniki polityczne, regulacyjne, ekonomiczne, społeczne i technologiczne, kluczową rolę odgrywają obecnie kwestie środowiskowe i klimatyczne. Na poziomie europejskim nastąpiło istotne przyspieszenie prac legislacyjnych mających na celu skonkretyzowanie działań zmierzających do oparcia gospodarki Unii Europejskiej na źródłach nisko- i zeroemisyjnych. Działania te znacząco wpływają na krajowy rynek energii elektrycznej, przyspieszając transformację sektora. Powyższe ma bezpośredni wpływ na Grupę TAURON i jej strategiczne decyzje.

Grupa TAURON na tle największych wyzwań światowych – zmiany klimatyczne i niewystarczalność zasobów

gri
  • 102-15

Konsekwencją szybkich zmian klimatu jest wzrost średnich temperatur powietrza i oceanów,  powszechne topnienie śniegu i lodu oraz podnoszenie się poziomu mórz. Przewiduje się, że skutki zmian klimatu w postaci skrajnych warunków pogodowych, będą w perspektywie czasu jeszcze bardziej intensywne i wyraźne.

Aby ograniczyć negatywny wpływ działalności gospodarczej na klimat, na poziomie europejskim podjęto decyzje o przyspieszeniu prac nad unijną neutralnością klimatyczną.  W grudniu 2019 r. ogłoszono strategię Europejski Zielony Ład i zatwierdzono cel neutralności klimatycznej UE do 2050 r. Zaproponowana unijna strategia ma przekształcić Europę w neutralne klimatycznie, sprawiedliwe i dostatnie społeczeństwo o zrównoważonej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarce.

Osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku będzie dużym wyzwaniem dla Polski i polskiej energetyki. Regulacje wynikające z Europejskiego Zielonego Ładu będą miały istotny wpływ również na działalność Grupy TAURON.

Determinanty strategiczne Grupy Kapitałowej TAURON wynikające z otoczenia zewnętrznego

Najistotniejsze zmiany w otoczeniu zewnętrznym Grupy TAURON to zmiany regulacyjne, w szczególności związane z ochroną klimatu i środowiska. Obserwowane od lat ocieplenie klimatu, wzrost zanieczyszczeń, a w Polsce poważny problem smogu, wymusza podjęcie konkretnych działań minimalizujących negatywny wpływ działalności gospodarczej na otoczenie.

Do 2025 roku działania sektora elektroenergetycznego skoncentrują się na rozwoju źródeł odnawialnych. Jest to z jednej strony wynikiem wzrostu cen na hurtowym rynku energii, z drugiej wynikiem dużego wsparcia dla rozwoju OZE i rosnącą konkurencyjnością kosztową technologii w porównaniu do coraz droższej energetyki konwencjonalnej. Obserwowana w ostatnich latach tendencja związana z dekarbonizacją energetyki przybiera na sile, co znajduje swoje odzwierciedlenie w regulacjach związanych ze wzrostem wymogów środowiskowych dla bloków węglowych. Powyższe skutkuje w wielu przypadkach trwałym brakiem rentowności. Dodatkowo, zmiana podejścia sektora finansowego do kredytowania tylko zrównoważonych środowiskowo inwestycji, przyspiesza transformację energetyki. Dynamiczny rozwój fotowoltaiki prosumenckiej w Polsce, związany jest przede wszystkim z konkurencyjnością kosztową technologii i uruchomieniem szeroko zakrojonych programów wsparcia, które znacząco obniżają koszty inwestycji. Nie bez znaczenia jest także możliwość częściowego uniezależnienia od szybko rosnących cen energii elektrycznej. Według Polityki Energetycznej Polski do 2040 roku (PEP 2040) zakłada się, że moc osiągalna w technologiach PV osiągnie poziom ponad 5 GW w roku 2025. W krótkiej perspektywie nastąpi również wzrost mocy zainstalowanych w technologii wiatrowej na lądzie – według założeń PEP 2040, szacowany poziom mocy zainstalowanej w tej technologii w 2025 roku wyniesie ok. 9,6 GW. Impulsem do dalszego rozwoju energetyki wiatrowej może być nowelizacja ustawy odległościowej (tzw. 10H). Nowe prognozy wskazują na większą dynamikę rozwoju źródeł wiatrowych i PV, niż te wskazane w PEP 2040.

Nowym i perspektywicznym kierunkiem inwestycji są morskie farmy wiatrowe. Szanse na powstanie wielkoskalowych morskich odnawialnych źródeł energii daje ustawa o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych, która weszła w życie w 2021 roku. Zgodnie z deklaracjami inwestorów, produkcja energii elektrycznej z pierwszej farmy wiatrowej w polskiej strefie Morza Bałtyckiego rozpocznie się już w 2025 r. Najbardziej zaawansowane prace prowadzą PGE, PKN Orlen i Polenergia. Według PEP 2040, w perspektywie 2025 roku moce offshore osiągną poziom ok. 0,7 GW. Szacunki zawarte w PEP mówią o wycofaniu ok. 2,6 GW mocy z krajowego systemu w latach 2021-2025. Należy jednak podkreślić, że mimo rosnącej liczby instalacji odnawialnych źródeł energii, do 2025 roku węgiel pozostanie dalej podstawowym paliwem w krajowej energetyce.

Ze  względu na sytuację branży w Polsce model biznesowy energetyki ulega zmianie. Podejmowane są działania w kierunku wydzielania węglowej energetyki konwencjonalnej z grup energetycznych do odrębnych podmiotów
i koncentracji działalności na OZE, dystrybucji i sprzedaży energii elektrycznej oraz nowych produktów. Na poziomie rządowym toczą się prace nad utworzeniem Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego (NABE), która będzie koncentrować węglowe aktywa wytwórcze.

W aspektach makroekonomicznych, w najbliższych latach zakłada się utrzymanie wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną, mimo spodziewanego spadku energochłonności, ustabilizowania tempa rozwoju gospodarczego oraz poprawy efektywności energetycznej.  Wpłynie na to upowszechnienie wykorzystania energii elektrycznej np. do celów grzewczych w związku z przeciwdziałaniem niskiej emisji. W najbliższych latach nie należy się spodziewać rozwoju nowych technologii magazynowania energii do poziomu umożliwiającego ich ekonomiczne wdrażanie w skali systemowej. Impulsem do upowszechnienia i wykorzystywania magazynów energii do celów systemowych może być zmienność cen energii spowodowana dużym udziałem źródeł niesterowalnych. Sieci przesyłowe i dystrybucyjne zmieniają swój charakter z tradycyjnego kierunku przepływu energii z elektrowni do sieci przesyłowej, dalej do sieci dystrybucyjnej i klientów na rosnące przepływy w przeciwnym kierunków czyli z sieci niskich napięć do sieci o napięciu wyższym. Wymusza to podejmowanie działań inwestycyjnych w kierunku opomiarowania sieci z transmisją danych i systemów informatycznych wspierających zarządzanie siecią w celu utrzymania stabilności poprzez sterowanie przepływami (obciążalność elementów sieci), kontroli napięć i mocy zwarciowych. Sieci niskich i średnich napięć wymagają dużych nakładów na modernizację, aby mogły zaabsorbować lawinowo pojawiające się rozproszone instalacje wytwórcze. Sieci dystrybucyjne, w szczególności w obszarach o małej gęstości odbioru, stają się gwarantem stabilności i bezpieczeństwa, a także swoistym „magazynem energii” dla źródeł prosumenckich i pozostałych OZE.

Do najistotniejszych z perspektywy Grupy TAURON kwestii, które będą wpływać na sektor energetyczny
w perspektywie 2025 roku zaliczyć należy:

  • wdrożenie rozwiązań rządowych dla górnictwa węgla kamiennego i energetyki węglowej;
  • regulacje europejskie i krajowe: dalsze ograniczanie emisji CO2 skutkujące zwiększeniem cen uprawnień do emisji, wzrost obowiązku udziału energii z OZE i wzrost efektywności energetycznej;
  • rozstrzygnięcia dotyczące możliwości finansowania inwestycji w aktywa gazowe;
  • wycofanie części jednostek wytwórczych konwencjonalnych związane z pogarszającą się pozycją konkurencyjną wobec innych źródeł energii;
  • integracja europejskiego rynku energii i związane z tym ograniczenie znaczenia rynków lokalnych na rzecz rynków regionalnych, rosnące możliwości fizycznych przepływów transgranicznych;
  • możliwość wydzielania samobilansujących się obszarów, np. klastrów energii i możliwość świadczenia dla nich dodatkowych usług (bilansowanie, agregacja, DSM, rezerwacja mocy itp.);
  • dalszy przyrost instalacji prosumenckich.

W latach 2026-2030 w zakresie technologii wytwarzania energii elektrycznej prognozuje się kontynuację dynamicznego rozwoju OZE i prawdopodobny rozwój technologii magazynowania energii. Zmiany technologiczne dla farm wiatrowych, przy sprzyjających regulacjach, przełożą się na repowering instalacji, a tym samym na zwiększenie mocy i poprawę efektywności ich wykorzystania. Rozwój magazynowania energii wpłynie pozytywnie na stabilność dostaw energii elektrycznej. Regulacje na poziomie unijnym dalej będą wspierać rozwój OZE
i nakładać jednocześnie coraz wyższe koszty i ograniczenia na energetykę konwencjonalną, czyniąc ją trwale nierentowną. Udział węgla w krajowym miksie energetycznym znacząco spadnie. Zgodnie z prognozami w PEP 2040, przewiduje się wzrost mocy w instalacjach PV do ponad 7 GW w 2030 roku, w zakresie mocy wiatrowych na lądzie do ok.  9,6 GW, a mocy wiatrowej na morzu do 5,9 GW. Do 2030 roku nastąpią kolejne wyłączenia nierentownych bloków węglowych. W PEP 2040 szacuje się wycofanie mocy wytwórczych na poziomie ok. 4 GW w okresie 2026-2030. Jest jednak szansa dla nowoczesnych konwencjonalnych bloków energetycznych, które będą stabilizować krajowy system elektroenergetyczny. Na skutek odstawień bloków węglowych możliwe jest powstanie deficytu mocy szczytowej w KSE, co może tworzyć  potencjał dla rozwoju źródeł opartych na gazie ziemnym, pod warunkiem możliwości sfinansowania takich inwestycji.

Najistotniejsze czynniki mające wpływ na poziom zapotrzebowania na energię elektryczną to dalsza poprawa efektywności energetycznej i jednoczesny wciąż duży potencjał wzrostu zużycia energii. Zakłada się dalszy wzrost świadomości konsumenckiej, związany z procesami digitalizacji, dostępu do instalacji prosumenckich oraz inteligentnych rozwiązań sieciowych. Wzrośnie również rola usług zarządzania stroną popytową, co w dużej mierze wynikać będzie z rozwoju technologii smart i mechanizmów rynkowych. Ze względu na wzrost instalacji prosumenckich wystąpi konieczność dalszej rozbudowy sieci przesyłowych i dystrybucyjnych w celu dostosowania ich do większej zmienności obciążenia, jak również do obsługi przepływów dwukierunkowych.

Narastająca świadomość energetyczna w połączeniu ze wzrastającym kosztem energii powodować będzie coraz większe zainteresowanie efektywnością energetyczną, oszczędzaniem energii oraz własną produkcją i magazynowaniem energii ze źródeł OZE. Zachęty ekonomiczne i lepsze technologie będą skutkować intensyfikacją działań termomodernizacyjnych i zwiększeniem zakupów coraz mniej energochłonnych urządzeń (w tym w gospodarstwach domowych). Dodatkowo, rosnąć będzie popularność zachowań proekologicznych. Coraz więcej klientów akceptować będzie ponoszenie wyższych kosztów energii elektrycznej, o ile pochodzić będzie z ekologicznych źródeł wytwórczych.

W perspektywie długoterminowej konsekwentnie będzie rosła rola źródeł odnawialnych, które w ciągu najbliższych dwóch dekad wyprą energetykę opartą na węglu.  W dłuższej perspektywie nastąpi również znacząca transformacja krajowego miksu energetycznego i zwiększenie udziału OZE do poziomu ponad 60% w perspektywie 2040 roku. W perspektywie do 2050 roku największym wyzwaniem dla Polski będzie zapewnienie stabilnych dostaw energii elektrycznej.

Sektor energetyczny będzie musiał dostosować się do zmian klimatycznych, a w szczególności do oddziaływania ekstremalnych zjawisk pogodowych i klimatycznych takich jak huragany, susze czy powodzie.

W perspektywie długoterminowej można zakładać pojawienie się  przełomowych technologii, które w znaczący sposób wpłyną na biznes energetyczny. Prognozuje się upowszechnienie technologii wodorowych w energetyce, w przemyśle i w transporcie oraz rozwój technologii magazynowania energii.

Zrównoważony rozwój

We wrześniu 2015 roku zostały przyjęte, przez wszystkie państwa członkowskie ONZ (łącznie 193 państwa, w tym Polska), wyznaczające ramy strategii działania opierającej się na koncepcji zrównoważonego rozwoju, Cele Zrównoważonego Rozwoju 2030 (które przedstawia Rysunek nr 10). Agenda objęła 17 celów zrównoważonego rozwoju i powiązanych z nimi 169 zadań szczegółowych, które mają zostać osiągnięte do 2030 roku. Cele ONZ stanowią ramy do określania polityk zrównoważonego rozwoju gospodarek na całym świecie:

  • Eliminacja ubóstwa
  • Brak głodu
  • Dobre zdrowie i jakość życia
  • Dobra jakość edukacji
  • Równość płci
  • Czysta woda i warunki sanitarne
  • Czysta i dostępna energia
  • Wzrost gospodarczy i godna praca
  • Innowacyjność, przemysł, infrastruktura
  • Zwalczanie nierówności
  • Zrównoważone miasta i społeczności
  • Odpowiedzialna konsumpcja i produkcja
  • Działania w dziedzinie klimatu
  • Życie pod wodą
  • Życie na lądzie
  • Pokój, sprawiedliwość i silne instytucje
  • Partnerstwo na rzecz celów

Europejskie spółki kładą duży nacisk na realizację Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ, co podkreślają w swoich raportach i publikacjach giełdowych. Należą do nich:

Cel 7
Zapewnienie wszystkim dostępu do źródeł stabilnej, zrównoważonej i nowoczesnej energii po przystępnej cenie
Cel 9
Budować stabilną infrastrukturę, promować zrównoważone uprzemysłowienie oraz wspierać innowacyjność
Cel 11
Uczynić miasta i osiedla bezpiecznymi, stabilnymi, zrównoważonymi oraz sprzyjającymi włączeniu społecznemu
Cel 13
Podjęcie pilnych działań w celu przeciwdziałania zmianom klimatu i ich skutkom

Główne czynniki zewnętrzne wpływające na wybór i realizację kierunków strategicznych Grupy Kapitałowej TAURON

  • Europejski Zielony ład – strategia neutralności klimatycznej EU do 2050 r.,
  • Pakiet legislacyjny Fit for 55 (redukcja emisji gazów cieplarnianych – 55% do 2030 r.),
  • Konieczność dostosowania jednostek wytwórczych do konkluzji BAT,
  • Pakiet zimowy i ograniczenie systemów wsparcia dla energetyki konwencjonalnej (EPS 550),
  • Taksonomia UE i jej wpływ na możliwości finansowania inwestycji w energetyce,
  • Dyrektywy o OZE i efektywności energetycznej, system handlu emisjami EU ETS,
  • Funkcjonowanie rynku mocy, wsparcie dla poszczególnych technologii OZE,
  • Fundusze przeznaczone na transformację energetyczną,
  • Polityka Energetyczna Polski do 2040 r., Krajowy Plan na Rzecz Energii i Klimatu na lata 2021-2030,
  • Regulacje w sektorze finansowym, które ograniczają finansowanie konwencjonalnych aktywów wytwórczych,
  • Prace nad programami rządowymi dla górnictwa
    i energetyki konwencjonalnej.
  • Wzrost średniej globalnej temperatury w efekcie emisji gazów cieplarnianych,
  • Wysoki poziom zanieczyszczenia powietrza pyłami
    w Polsce (smog),
  • Wysoki poziom emisji gazów cieplarnianych,
  • Nasilenie ekstremalnych zjawisk pogodowych – susze, huragany, upały, intensywne deszcze i powodzie,
  • Dalsze podnoszenie poziomu mórz; nieodwracalne zmiany w ekosystemach rzek i morzu Bałtyckim (eutrofizacja, utrata różnorodności biologicznej wód),
  • Wyczerpywanie się zasobów naturalnych,
  • Wzrost istotności gospodarki o obiegu zamkniętym
    i minimalizacja wytwarzania odpadów.
  • Rosnące koszty konwencjonalnego wytwarzania energii (wysokie ceny uprawnień do emisji CO2), malejąca opłacalność ekonomiczna jednostek węglowych,
  • Wysokie ceny gazu ziemnego,
  • Wzrost cen energii elektrycznej,
  • Ograniczenie lub brak możliwości finansowania energetyki konwencjonalnej, preferencyjne finansowanie OZE,
  • Rosnący poziom generacji z OZE,
  • Wysoka inflacja i wzrost kosztów materiałów, usług i pracy,
  • Ograniczone możliwości wydobycia węgla energetycznego,
  • Działania termomodernizacyjne, wzrost efektywności energetycznej,
  • Problem luki pokoleniowej i kompetencyjnej,
  • Ryzyko niedoboru mocy w systemie.
  • Wzrost nastrojów antywęglowych wśród społeczeństwa,
  • Wzrost świadomości ekologicznej społeczeństwa,
  • Gotowość do ponoszenia wyższych kosztów energii elektrycznej, jeżeli pochodzi ze źródeł OZE,
  • Poprawa wizerunku firm zużywających energię z OZE,
  • Wzrost świadomości i wymagań klienta w zakresie jakości dostarczanych usług i obsługi, zmieniające się potrzeby klientów,
  • Negatywne postrzeganie składowania odpadów.
  • Spadające ceny technologii odnawialnych i rozproszonych,
  • Dynamiczny rozwój energetyki prosumenckiej
  • Konieczność dostosowania sieci do dwukierunkowego przepływu energii,
  • Rozwój elektromobilności,
  • Rozwój magazynów energii,
  • Digitalizacja energetyki, rozwój inteligentnego opomiarowania,
  • Rozwój technologii w zakresie gospodarki obiegu zamkniętego,
  • Pojawienie się budynków samowystarczalnych energetycznie – Near Zero Emission Buildings.

Wyniki wyszukiwania